W Małopolsce kończy się czas dla kotłów klas 3 i 4. Co trzeba zrobić?

Właściciele domów w Zatorze i całej Małopolsce muszą sprawdzić, czym ogrzewają swoje budynki. Dla części kotłów zbliża się termin wycofania z użytkowania, a wymiana urządzenia wiąże się nie tylko z wyborem nowego ogrzewania, lecz także z obowiązkami ewidencyjnymi. Gmina Zator przypomina również o dotacjach i pomocy ekodoradcy. Najpierw trzeba jednak ustalić, czy wybrane urządzenie będzie zgodne zarówno z uchwałą antysmogową, jak i zasadami programu dofinansowania.

• Kotły klas 3 i 4 mają wyznaczony termin użytkowania
• Pompa ciepła, pellet i fotowoltaika wymagają sprawdzenia budynku
• Gmina Zator wskazuje dotacje i obowiązek aktualizacji CEEB

Kotły klas 3 i 4 mają wyznaczony termin użytkowania

W Gminie Zator obowiązują te same przepisy co w całej Małopolsce. Uchwała antysmogowa nie dopuszcza już do użytkowania kotłów pozaklasowych, czyli między innymi urządzeń poniżej klasy 3 oraz kotłów, których klasy nie da się potwierdzić odpowiednią dokumentacją.

Kotły pozaklasowe nie mogą być eksploatowane od 1 maja 2024 roku. Sama tabliczka znamionowa nie wystarcza, by potwierdzić klasę urządzenia. Potrzebne mogą być między innymi dokument zakupu lub montażu, instrukcja obsługi, karta produktu albo informacja od producenta.

Dla pozostałych urządzeń terminy wyglądają następująco:

• kotły klasy 3 i 4 mogą być użytkowane do 31 grudnia 2026 roku,
• kotły klasy 5 używane przed 1 lipca 2017 roku mogą działać do końca swojej żywotności,
• nowe kotły na paliwa stałe, które spełniają wymagania ekoprojektu oraz dodatkowe wymagania uchwały antysmogowej, również mogą być eksploatowane do końca swojej żywotności.

Przy zakupie nowego kotła na paliwo stałe trzeba sprawdzić nie tylko klasę urządzenia. W Małopolsce dopuszczone są między innymi kotły z certyfikatem ekoprojektu, automatycznym podajnikiem paliwa i bez możliwości wyposażenia w ruszt awaryjny. Wyjątek dotyczący automatycznego podajnika obejmuje kotły zgazowujące, ale także one muszą spełniać pozostałe wymagania.

Właściciel starego kotła powinien zacząć od ustalenia jego klasy. Informacji można szukać:

• na tabliczce znamionowej,
• w dokumentacji technicznej,
• w dokumentach zakupu,
• u producenta lub instalatora.

Przepisy dotyczące ogrzewania różnią się między województwami. Dlatego urządzenie dopuszczone w jednym regionie nie musi spełniać wymagań obowiązujących w Małopolsce.

Pompa ciepła, pellet i fotowoltaika wymagają sprawdzenia budynku

Wymiana kotła jest okazją do zaplanowania całego systemu ogrzewania, a nie tylko zakupu nowego urządzenia. Gmina wskazuje przede wszystkim na rozwiązania wykorzystujące energię elektryczną i odnawialne źródła energii, w tym pompy ciepła oraz instalacje fotowoltaiczne.

Pompa ciepła pobiera energię między innymi z powietrza lub gruntu, a następnie przy wykorzystaniu prądu dostarcza ciepło do budynku. W miejscu użytkowania nie dochodzi do spalania paliwa, więc nie ma potrzeby magazynowania węgla lub drewna ani usuwania popiołu.

Przed zakupem trzeba jednak ocenić stan konkretnego domu. Znaczenie mają między innymi:

• ocieplenie budynku,
• stan instalacji grzewczej,
• zapotrzebowanie na ciepło,
• zużycie energii elektrycznej.

Jeśli pompa ciepła ma zostać objęta dotacją z programu „Czyste Powietrze”, musi znajdować się na liście ZUM, czyli Liście Zielonych Urządzeń i Materiałów.

Dla części budynków odpowiednim rozwiązaniem może być kocioł na biomasę, na przykład pelletowy albo zgazowujący drewno. Przed zakupem konkretnego modelu należy zweryfikować jego konstrukcję, sposób podawania paliwa oraz zgodność z małopolską uchwałą antysmogową. Także urządzenie zgłaszane do programu „Czyste Powietrze” musi być wpisane na listę ZUM.

Lista ZUM i uchwała antysmogowa pełnią różne funkcje. Pierwsza pomaga ustalić, czy urządzenie może zostać objęte dofinansowaniem. Druga określa, czy można je legalnie zainstalować i użytkować w Małopolsce. Sam wpis na liście ZUM nie przesądza więc o dopuszczeniu kotła na danym terenie.

Fotowoltaika produkuje energię elektryczną ze słońca. Może dobrze współpracować z pompą ciepła, szczególnie gdy prąd jest wykorzystywany także do ogrzewania. Wielkość instalacji powinna jednak odpowiadać potrzebom budynku i jego zużyciu energii.

Przy planowaniu inwestycji warto uwzględnić również termomodernizację. Ocieplenie ścian i dachu, poprawa izolacji podłóg, wymiana nieszczelnych okien i drzwi, modernizacja centralnego ogrzewania oraz odpowiednie sterowanie mogą ograniczyć straty ciepła. Dzięki temu nowe źródło ogrzewania nie będzie musiało pokrywać tak dużych strat energii.

Powiązany artykuł

Wymienili piec w domu? Na zgłoszenie do CEEB zostało tylko 14 dni

Gmina Zator wskazuje dotacje i obowiązek aktualizacji CEEB

Wymiana źródła ciepła i termomodernizacja mogą być finansowane z kilku programów. Gmina Zator prowadzi własne działania dotacyjne dotyczące wymiany starych źródeł ogrzewania. Zasady naboru, warunki przyznawania wsparcia i wymagane dokumenty należy sprawdzić przed rozpoczęciem prac. Gminną dotację można łączyć z programem „Czyste Powietrze”, o ile pozwalają na to aktualne reguły obu form wsparcia.

„Czyste Powietrze” to ogólnopolski program nadzorowany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Jest realizowany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz wojewódzkie fundusze ochrony środowiska. W Małopolsce odpowiada za niego Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie.

Urząd Miejski w Zatorze jest partnerem programu. Mieszkańcy mogą korzystać z działającego w urzędzie Punktu Konsultacyjno-Informacyjnego, który pomaga w zapoznaniu się z zasadami wsparcia dotyczącymi między innymi wymiany nieefektywnego ogrzewania i termomodernizacji. Przed złożeniem wniosku trzeba sprawdzić aktualny zakres programu, ponieważ wymagania i poziom dofinansowania mogą się zmieniać.

Po wymianie źródła ciepła pozostaje jeszcze obowiązek aktualizacji Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków. CEEB jest bazą danych Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego, w której gromadzone są informacje o źródłach ogrzewania i spalania paliw w budynkach.

Nową deklarację trzeba złożyć w ciągu 14 dni od zmiany źródła ciepła. Powinna obejmować wszystkie źródła zainstalowane w nieruchomości. Można ją przekazać elektronicznie przez system ZONE albo w formie papierowej za pośrednictwem Urzędu Miejskiego w Zatorze.

Informacji udziela ekodoradca w Urzędzie Miejskim w Zatorze. Mieszkańcy mogą skontaktować się z nim pod numerem 33 841 22 15, wewnętrzny 28. Warto także korzystać z materiałów Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego, Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego, Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie oraz Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego.

Najbezpieczniejsza kolejność to sprawdzenie klasy starego kotła, ocena potrzeb budynku, weryfikacja zgodności nowego urządzenia z uchwałą antysmogową i listą ZUM, a dopiero później rozpoczęcie inwestycji. Po montażu trzeba pamiętać o deklaracji CEEB w ustawowym terminie.

na podstawie: Urząd Miejski Zator.