81. rocznica wyzwolenia Auschwitz - miejskie ceremonie i wydarzenia pamięci w Oświęcimiu

W Oświęcimiu co roku cisza miesza się z rytuałem pamięci — mieszkańcy, delegacje i przedstawiciele władz spotkają się przy pomnikach i tablicach, by oddać hołd ofiarom. W tym roku obchody przyjmują formę rozproszonego marszu pamięci po miejscach, które opowiadają różne wątki historii miasta. Prezydent Oświęcimia weźmie udział zarówno w miejskich uroczystościach, jak i w ceremoniach Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau. Program uzupełniają wystawy, seanse filmowe i spotkania edukacyjne dla młodzieży.

• Obchody w Oświęcimiu - ceremonia główna i miejsca, w których złożony zostanie hołd
• Miejsce Pamięci Auschwitz-Birkenau - centralne uroczystości i patronat
• Wydarzenia towarzyszące - wystawy, spotkania i festiwal filmowy

Obchody w Oświęcimiu - ceremonia główna i miejsca, w których złożony zostanie hołd

W mieście główna uroczystość miejskich obchodów zaplanowana jest na 27 stycznia 2026 przed grobem Nieznanego Żołnierza na Placu Kościuszki. Ceremonia rozpocznie się o godz. 12.00 i obejmie powitanie gości, odśpiewanie hymnu, składanie wieńców i zniczy (delegacje proszone są o przygotowanie wizytówek), odegranie sygnału „Cisza” oraz wyprowadzenie sztandarów.

W ciągu dnia hołd będzie składany przy wybranych miejscach pamięci rozmieszczonych w różnych częściach miasta - oto wykaz punktów, gdzie będą odbywać się ceremonie:

• Oddanie hołdu ofiarom podobozu KL Auschwitz – Monowitz – złożenie kwiatów przy pomniku z tablicą „Dowód pamięci pomordowanym w obozie nr IV w latach 1941-1945. Mieszkańcy Monowic” - Oświęcim-Monowice, ul. Głowackiego.
• Oddanie hołdu robotnikom przymusowym związanym z zakładami IG Farben i KL Auschwitz – złożenie kwiatów przy pomniku z tablicą upamiętniającą zamordowanych w latach 1941–1945 - Oświęcim, ul. Chemików.
• Hołd Polakom więzionym i deportowanym do pracy niewolniczej – złożenie kwiatów pod obeliskiem - Oświęcim, ul. Chemików (obok krytej pływalni).
• Hołd Oświęcimskim Żydom – złożenie kwiatów na Cmentarzu Żydowskim, ul. Dąbrowskiego.
• Hołd Żołnierzom Polskim poległym w czasie II wojny światowej – kwiaty przy pomniku na Cmentarzu Parafialnym, ul. Dąbrowskiego.
• Hołd Żołnierzom Armii Radzieckiej – złożenie kwiatów przy Zbiorowej Mogile Żołnierzy Armii Radzieckiej, Cmentarz Parafialny.
• Hołd Żołnierzom Brytyjskim poległym w obozie w Monowicach – złożenie kwiatów przy tablicy upamiętniającej jeńców E715 Stalag VIII B Monowice - Cmentarz Parafialny, ul. Dąbrowskiego.
• Hołd mieszkańcom miasta i ziemi oświęcimskiej pomordowanym w KL Auschwitz i innych miejscach kaźni – złożenie kwiatów pod Tablicami Pamięci przy Kościele p.w. Wniebowzięcia NMP, ul. Dąbrowskiego 5a.
• Hołd więźniom zamordowanym w ostatnich dniach funkcjonowania obozu oraz żołnierzom Armii Radzieckiej – złożenie kwiatów przy Zbiorowej Mogile około 700 więźniów oraz przy Obelisku Żołnierzy Armii Radzieckiej - os. Rotmistrza W. Pileckiego.
• Hołd rtm. Witoldowi Pileckiemu – złożenie kwiatów pod obeliskiem w Parku Zasole.

Koordynatorem obchodów na terenie miasta jest Wydział Promocji Miasta Oświęcim. Kontakt: [email protected], tel. 338429147.

Miejsce Pamięci Auschwitz-Birkenau - centralne uroczystości i patronat

Prezydent Miasta Janusz Chwierut weźmie również udział w oficjalnych obchodach organizowanych na terenie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau. Główne obchody rocznicowe w tym miejscu rozpoczną się o godz. 16.00. Honorowy patronat nad uroczystościami objął Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Karol Nawrocki. Organizatorem obchodów jest Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau - wydarzenie będzie transmitowane w Internecie przez organizatora.

Wydarzenia towarzyszące - wystawy, spotkania i festiwal filmowy

Do miejskich obchodów dołączają liczne inicjatywy kulturalne i edukacyjne odbywające się przed i po dacie rocznicy. Wybrane pozycje programu to:

• Wystawa „Kocham, do zobaczenia… Miłość w czasach niewoli” – 15.01–28.02, Galeria Przechodnia w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Oświęcimiu.
• Spotkanie z Jolantą Kupiec – 23.01, godz. 17.00, Aula Miejskiej Biblioteki Publicznej (wstęp wolny).
• Projekcja filmu „Triumf Serca” – 27.01, godz. 16:00, Nasze Kino w Oświęcimskim Centrum Kultury (wstęp wolny).
• 22. Międzynarodowy Festiwal Filmów Nieprofesjonalnych „Kochać człowieka” – wybrane dni 29–31.01.2026; w programie projekcje konkursowe, wykład dr Alicji Bartuś, spotkania i koncert inaugurujący z Orkiestrą Miasta Oświęcim (bilety na inaugurację). Miejsce: Oświęcimskie Centrum Kultury.
• Wystawy i wernisaże w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży oraz w Muzeum Pamięci Ziemi Oświęcimskiej — w tym cykl wykładów, warsztatów i spotkań edukacyjnych adresowanych do młodzieży.

Wiele wydarzeń ma wstęp wolny, na sesję edukacyjną w Muzeum Pamięci Ziemi Oświęcimskiej organizatorzy proszą o zgłoszenia do 19 stycznia 2026 pod nr tel. 33 447 40 84 lub e‑mail [email protected].

Mieszkańcy odwiedzający ceremonie powinni pamiętać, że program rozłożony jest między kilkoma punktami miasta i Miejscem Pamięci – warto zaplanować trasę i czas przybycia, szczególnie na centralne ceremonie o godz. 12.00 i godz. 16.00. Delegacje proszone są o przygotowanie wizytówek zgodnie z informacją organizatorów. Informacje organizacyjne i program obchodów prowadzi Wydział Promocji Miasta Oświęcim oraz Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau.

na podstawie: Urząd Miasta Oświęcim.