83 lata temu powstała Karna Kompania Kobiet KL Auschwitz Bor Bory

W Brzeszczach Borze/Budach 25 czerwca przypada wyjątkowa rocznica, która przypomina o niezwykle trudnym rozdziale historii naszego regionu. Karną Kompanię Kobiet KL Auschwitz, powstałą 83 lata temu, wspominają nieliczne ocalałe więźniarki oraz instytucje, które dbają o pamięć o ich heroicznej walce i cierpieniu.

• Brzeszcze Borze/Budy – miejsce pamięci kobiet z Karnej Kompanii KL Auschwitz
• Trudna historia Karnej Kompanii Kobiet i jej dziedzictwo w Oświęcimiu

Brzeszcze Borze/Budy – miejsce pamięci kobiet z Karnej Kompanii KL Auschwitz

W dawnym budynku szkolnym w Brzeszczach Borze/Budach niemieccy okupanci utworzyli specjalny podobóz – Karną Kompanię Kobiet KL Auschwitz. To tutaj kobiety więzione w obozie koncentracyjnym doświadczyły warunków jeszcze bardziej brutalnych niż w głównym obozie. Zofia Posmysz, znana była więźniarka z numerem obozowym 7566 i patronka Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Oświęcimiu, podkreślała po latach: „Tu było gorzej niż w głównym obozie”.

Co roku przedstawiciele władz Powiatu Oświęcimskiego, dyplomaci oraz lokalne instytucje oddają hołd tym kobietom. W tym roku, 25 czerwca 2025 r., kwiaty pod pamiątkową tablicą złożyła wicestarosta Teresa Jankowska, podkreślając znaczenie pamięci o ofiarach i bohaterkach tamtych czasów.

Trudna historia Karnej Kompanii Kobiet i jej dziedzictwo w Oświęcimiu

Karna Kompania Kobiet powstała jako bezpośrednia konsekwencja ucieczki Janiny Nowak z komanda kobiecego KL Auschwitz 24 czerwca 1942 roku. Niemcy brutalnie ukarali wszystkie kobiety z tego zespołu – ogolono im głowy, a następnego dnia przekształcono ich grupę w karną kompanię i przeniesiono do nowo utworzonego podobozu w Borze/Budach wraz z dwustoma Żydówkami z różnych krajów.

Więźniarki zmuszane były do niewolniczej pracy na polach i w lesie – oczyszczały stawy z sitowia i tataraku oraz wyrąbywały drzewa bez względu na pogodę czy porę roku. Agnieszka Molenda-Kopijasz, prezeska Fundacji Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau, przypomniała o tych ciężkich warunkach i ogromnym cierpieniu kobiet skazanych na tę gehennę.

Fundacja ta od lat działa na rzecz zachowania pamięci o podobozach oraz miejscach związanych z funkcjonowaniem obozu Auschwitz-Birkenau. W historycznym budynku w Brzeszczach Borze/Budach można zobaczyć ekspozycję poświęconą losom więźniarek oraz mieszkańcom ziemi oświęcimskiej, którzy nieśli im pomoc.

Dagmar Kopijasz, współzałożyciel fundacji, zaprezentował niedawno odnalezione na poddaszu budynku opaski obozowe należące do dwóch polskich więźniarek – Ireny Lipowskiej i Heleny Bryk. Te artefakty to niezwykle cenne świadectwa historii, które fundacja chroni od 2013 roku.

Celem Fundacji Pobliskie Miejsca Pamięci jest upamiętnienie tych miejsc oraz osób, które cierpiały lub pomagały ofiarom nazistowskiego terroru. Przestrzeń ta ma stać się trwałym symbolem pamięci o tragedii i heroizmie ludzi związanych z obozem Auschwitz-Birkenau.

Wg inf z: Powiat Oświęcimski