Powiat Oświęcim: Julia Ilisińska cicha bohaterka, która z narażeniem życia pomagała więźniom Auschwitz

Teresa Jankowska, członkini Zarządu Powiatu w Oświęcimiu uczestniczyła 23 września w Warszawie w uroczystości upamiętnienia osób uhonorowanych tytułem Sprawiedliwego. W trakcie tego wydarzenia posadzono drzewka i odsłonięto kamienie upamiętniające Hranta Dinka, Karola Modzelewskiego, Stanisława Jewgrafowicza Pietrowa, Emanuela Ringelbluma, Antoninę Wyrzykowską, Liu Xiaobo i Julię Ilisińską. Ostatnia z wymienionych w czasie wojny niosła pomoc więźniom KL Auschwitz-Birkenau.

Sprawiedliwi to ci, którzy występowali w obronie godności człowieka w czasach wojen i zbrodni w XX i XXI wieku. Tytułem Sprawiedliwego honorowane są jedynie osoby nieżyjące. Tytuł jest przyznawany za konkretny czyn. Wyboru trzech osób spośród zgłoszonych, które upamiętniane są w stołecznym Ogrodzie Sprawiedliwych, dokonuje Komitet Ogrodu Sprawiedliwych w Warszawie, w skład którego wchodzą wybitne osobistości ze świata edukacji, kultury oraz przedstawiciele organizacji pozarządowych i administracji publicznej.

Pierwszy polski Ogród Sprawiedliwych powstał w 2014 roku z inicjatywy Domu Spotkań z Historią, włoskiej Fundacji Gariwo, przy wsparciu burmistrza Dzielnicy Wola i premiera Tadeusza Mazowieckiego, który jednogłośnie został wybrany pierwszym przewodniczącym warszawskiego Komitetu Ogrodu Sprawiedliwych.

Dotychczas uhonorowani zostali: Jan Karski , Marek Edelman , Tadeusz Mazowiecki , Anna Politkowska , Magdalena Grodzka-Gużkowska , Antonia Locatelli , Petro Hryhorenko , Nelson Mandela , Hasan Mazhar , Władysław Bartoszewski , Witold Pilecki , ksiądz Jan Zieja , Natalia Gorbaniewska , Jan Jelinek , Roberto Kozak , Rafał Lemkin , Armin Wegner , ks. Adalbert Wojciech Zink , Ewelina (Ewa) Lipko Lipczyńska , ArsienijRogiński oraz Raoul Wallenberg.

Warszawski Ogród Sprawiedliwych posiada szczególną symbolikę. Powstał na terenie byłego getta, w bliskości Pawiaka i kościoła św. Augustyna, który jako jedyna budowla w całości ostał się z powojennej pożogi. Jest jedynym w Polsce miejscem łączącym pamięć o różnych wydarzeniach i doświadczeniach upamiętnia Sprawiedliwych wielu kultur, wyznań i narodowości.

Julia Ilisińska urodziła się 8 lutego 1903 roku w Oświęcimiu. W szkole opanowała doskonale język niemiecki. Znajomość tego języka okazała się przydatna w okresie okupacji. Jej mąż, Władysław Ilisiński , prowadził sklep i restaurację. Julia pomagała mu w tym przedsięwzięciu, wychowując trójkę dzieci: Władysława, Franciszka i Elżbietę.

Już od 1940 roku zaangażowała się w akcję niesienia pomocy więźniom KL Auschwitz. Dostarczała im żywność i lekarstwa. W domu Ilisińskich mieścił się punkt, gdzie przygotowywano zupy i rozdzielano je wśród więźniów. Tu także odbywała się dystrybucja lekarstw dla obozu.

Przejmowała od więźniów grypsy i przesyłała je w listach do rodzin, współpracowała w przygotowywaniu ucieczek z obozu, działalność na rzecz więźniów prowadziła także w ramach ZWZ/AK Obwodu Oświęcimskiego.

Za działalność na rzecz więźniów została wraz z mężem aresztowana przez gestapo we wrześniu 1941 r. Umieszczono ją w więzieniu śledczym w Oświęcimiu, a następnie przewieziono do więzienia w Mysłowicach. W czasie śledztwa nie przyznała się do kontaktów z więźniami. W lipcu 1942 r. została zwolniona z więzienia. Niestety, Władysław Ilisiński, podejrzewany o posiadanie broni i radia, został umieszczony w KL Auschiwtz, następnie przeniesiony do Wadowic, skąd miał być odesłany do obozu Auschwitz. Nie dotarł tam 12 października 1942 został zastrzelony w Wadowicach.

Kiedy aresztowano Julię i Władysława Ilisińskich, ich dom na Starych Stawach oraz całe mienie zostało skonfiskowane. Dziećmi zajęła się rodzina. Po wojnie Julia Ilisińska wróciła z dziećmi do odzyskanego domu. Żyła w bardzo trudnych warunkach materialnych. Nie otrzymywała nawet renty. Z pomocą księży salezjanów udało jej się wykształcić i usamodzielnić dzieci. Zmarła 15 czerwca 1978 r.

Z Oświęcimia na uroczystości w stolicy przyjechali m.in. zastępca prezydenta Oświęcimia Krzysztof Kania , członkini Zarządu Powiatu w Oświęcimiu Teresa Jankowska i Dorota Mleczko , dyrektorka Muzeum Pamięci Mieszkańców Ziemi Oświęcimskiej. Do Warszawy przyjechały również wnuczki Ilisińskich Monika Ilisińska i Katarzyna Kędzioł.

(Źródło: www.sprawiedliwi.dsh.waw.pl). Fot. Oświęcimski Instytut Praw Człowieka

Starostwo Powiatowe w Oświęcimiu, powiat.oswiecim.pl/aktualnosci/julia-ilisinska-cicha-bohaterka-ktora-z-narazeniem-zycia-pomagala-wiezniom-auschwitz/